Այլեւայլ : Ս. Սարգիսի Տօնը
24 Mayıs 2019 - Հակական տոմար - Տարի : 4511 / Ամիս : Մարերի / Օր : Լուսնակ / Ժամ : Շառաւիղեալ

Այլեւայլ : Ս. Սարգիսի Տօնը

Այլեւայլ

Այլեւայլ Tüm yazılarını göster..

17 Şubat 2019 Bu haber 253 kez okundu.  

Ս. Սարգիսի Տօնը




Յառաջիկայ շաբաթ օր Ս. Սարգիս է. այս շարժական տօնը կը նշուի յունուար 18-էն մինչեւ փետրուար 23-ը երկարող այն շաբաթ օրը, որ տուեալ տարուան Զատկուան տօնէն 63 օր առաջ կու գայ: Այս տօնին կը յաջորդէ Բարեկենդանը, ապա` 49 օրուան Մեծ պահքը, որ կ՛աւարտի Զատիկով:

Ո՞վ Է Ս. Սարգիս

Ս. Սարգիս Զօրավար հայ ժողովուրդի ամէնէն սիրուած սուրբերէն է: Ըստ աւանդութեան, ան Բիւզանդիոնի Մեծն Կոստանդինոս կայսեր կողմէ կը նշանակուի սպարապետ Հայաստանի սահմանակից Կապադովկիոյ մէջ: Քրիստոնեայ զօրավարը կը քանդէ հեթանոսական մեհեանները, կը կառուցէ եկեղեցիներ եւ կը տարածէ քրիստոնէութիւնը:

Յուլիանոս Ուրացողի թագաւորութեան օրով կը սկսին քրիստոնէութեան դէմ հալածանքները: Ս. Սարգիս իր տղուն` Մարտիրոսին հետ կ՛ապաստանի Հայաստան, ապա կ՛անցնի Պարսկաստան, ուր Շապուհ արքան զայն կը նշանակէ զօրագունդի հրամանատար մերժելով կրակապաշտ դառնալու Շապուհի հրամանը` ան կը բանտարկուի, ապա կը գլխատուի` անսասան մնալով իր հաւատքին մէջ:

Նահատակուելէն ետք, Ս. Սարգիսի մարմնին վրայ լոյս կ՛իջնէ: Մ. Մաշտոց անոր մասունքները կը տեղափոխէ Կարբի գիւղ (Աշտարակի շրջան), ուր կը կառուցուի սուրբին անունը կրող եկեղեցի մը:

Աւանդութիւններ

Ինչպէս անունը ցոյց կու տայ, տօնը նուիրուած է շատ սիրուած Ս. Սարգիսին, որուն մասին բազմաթիւ աւանդապատումներ կան, ինչպէս նաեւ` ժողովրդական սովորութիւններ:

Ս. Սարգիսի տօնը կը սկսի երկուշաբթի, հնգօրեայ առաջաւորաց պահքով: Պահքի օրերուն արգելքներ ճշդուած էին ոչ միայն ուտելիքին վրայ, այլեւ` աշխատանքի որոշ տեսակներու, մարմնի խնամքին վրայ: Այսպէս, այդ օրերուն արգիլուած էր` լուացք ընելը, ճախարակ մանելը, բուրդի կամ մազի հետ գործ ունենալը:

Հայկական կարգ մը գիւղերուն մէջ ուրբաթ կը սկսէր պահքը քակելու պատրաստութիւնը, իսկ երեկոյեան հանդիսաւոր ձեւով կը քակէին պահքը` փոխինդի գնդիկները ուտելով:

Որոշ տեղեր այդ գիշեր յատուկ բաղարջ կը թխէին` առանց թթխմորի եւ աղի: Նախ խմորը երկու գունդի կը բաժնէին, ապա զանոնք բանալով` առաջինին վրայ կը շարէին ընտանիքին հարստութիւնները խորհրդանշող առարկաներ (դրամ, միրգ, պանիր…) ու կը ծածկէին խմորի երկրորդ շերտով եւ թխէին:

Առաւօտեան բաղարջը կը շերտէին ընտանիքի երեխաներու թիւով եւ կը բաժնէին: Իւրաքանչիւր բաժինէն ինչ որ դուրս գար, այդ երեխան կը ժառանգէր համապատասխան հարստութիւն: Այսպէս, միրգին տէրը կը ժառանգէր այգի, պանիրինը` անասուններ, դրամը` հայրական տուն… Եթէ այդ առարկաները աղջիկ զաւակներուն բաժին իյնար, անոնց ամուսինները կը դառնային այգեպան, հովիւ կամ կալուածատէր:

Կար նաեւ ուրիշ սովորութիւն մը, ծոմ պահած երիտասարդները ուրբաթ երեկոյեան աղի կրկնեփ կ՛ուտէին, որպէսզի տեսնեն, թէ երազի մէջ իրենց ո՛վ ջուր պիտի տայ: Շաբաթ առտու աղջիկները կը պատմէին իրենց երազները, թէ ո՛վ իրենց ջուր տուաւ, ինչպիսի՛ գաւաթով, որքա՛ն ջուր կար գաւաթին մէջ եւ այլն… Ոսկեայ գաւաթը հարուստ ամուսին կը նշանակէր, փայտեայ գաւաթը` աղքատ, լեցուն գաւաթը երկար ամուսնական կեանք կը նախագուշակէր, կիսով լեցունը` կարճ ամուսնական կեանք:

Աւանդութեան համաձայն, Ս. Սարգիսի աղի կրկնեփը պէտք էր պատրաստէր հաւաքուած կիներէն ամենաերջանիկը, ան, որ մեծ սէր ապրած եւ երեխաներ ունեցած է: Կրկնեփին պատրաստութիւնը շատ պարզ է` ալիւր, աղ եւ ջուր: Պատրաստելու համար երեք բաղադրիչները խառնել, շաղել, սրտաձեւ կամ կլոր ձեւաւորել եւ նախքան փուռին մէջ եփելը ծակեր բանալ` մէջերէն ժապաւէն անցընելու համար:

Anket Tüm Anketler

Deyişler

Kitap Köşesi

Günün Sözü


Ով որ կրնայ իր անձին յաղթել, ան է որ կրնայ յաղթել իր թշնամիներուն։

+