Այլեւայլ : ​ Ս. Սարգիսի Տօնը
23 Mart 2019 - Հակական տոմար - Տարի : 4511 / Ամիս : Արեգ / Օր : Ծմակ / Ժամ : Առաւօտ

Այլեւայլ : ​ Ս. Սարգիսի Տօնը

Այլեւայլ

Այլեւայլ Tüm yazılarını göster..

17 Şubat 2019 Bu haber 181 kez okundu.  

​ Ս. Սարգիսի Տօնը




Յառաջիկայ շաբաթ օր Ս. Սարգիս է. այս շարժական տօնը կը նշուի յունուար 18-էն մինչեւ փետրուար 23-ը երկարող այն շաբաթ օրը, որ տուեալ տարուան Զատկուան տօնէն 63 օր առաջ կու գայ: Այս տօնին կը յաջորդէ Բարեկենդանը, ապա` 49 օրուան Մեծ պահքը, որ կ՛աւարտի Զատիկով:

Ո՞վ Է Ս. Սարգիս

Ս. Սարգիս Զօրավար հայ ժողովուրդի ամէնէն սիրուած սուրբերէն է: Ըստ աւանդութեան, ան Բիւզանդիոնի Մեծն Կոստանդինոս կայսեր կողմէ կը նշանակուի սպարապետ Հայաստանի սահմանակից Կապադովկիոյ մէջ: Քրիստոնեայ զօրավարը կը քանդէ հեթանոսական մեհեանները, կը կառուցէ եկեղեցիներ եւ կը տարածէ քրիստոնէութիւնը:

Յուլիանոս Ուրացողի թագաւորութեան օրով կը սկսին քրիստոնէութեան դէմ հալածանքները: Ս. Սարգիս իր տղուն` Մարտիրոսին հետ կ՛ապաստանի Հայաստան, ապա կ՛անցնի Պարսկաստան, ուր Շապուհ արքան զայն կը նշանակէ զօրագունդի հրամանատար մերժելով կրակապաշտ դառնալու Շապուհի հրամանը` ան կը բանտարկուի, ապա կը գլխատուի` անսասան մնալով իր հաւատքին մէջ:

Նահատակուելէն ետք, Ս. Սարգիսի մարմնին վրայ լոյս կ՛իջնէ: Մ. Մաշտոց անոր մասունքները կը տեղափոխէ Կարբի գիւղ (Աշտարակի շրջան), ուր կը կառուցուի սուրբին անունը կրող եկեղեցի մը:

Աւանդութիւններ

Ինչպէս անունը ցոյց կու տայ, տօնը նուիրուած է շատ սիրուած Ս. Սարգիսին, որուն մասին բազմաթիւ աւանդապատումներ կան, ինչպէս նաեւ` ժողովրդական սովորութիւններ:

Ս. Սարգիսի տօնը կը սկսի երկուշաբթի, հնգօրեայ առաջաւորաց պահքով: Պահքի օրերուն արգելքներ ճշդուած էին ոչ միայն ուտելիքին վրայ, այլեւ` աշխատանքի որոշ տեսակներու, մարմնի խնամքին վրայ: Այսպէս, այդ օրերուն արգիլուած էր` լուացք ընելը, ճախարակ մանելը, բուրդի կամ մազի հետ գործ ունենալը:

Հայկական կարգ մը գիւղերուն մէջ ուրբաթ կը սկսէր պահքը քակելու պատրաստութիւնը, իսկ երեկոյեան հանդիսաւոր ձեւով կը քակէին պահքը` փոխինդի գնդիկները ուտելով:

Որոշ տեղեր այդ գիշեր յատուկ բաղարջ կը թխէին` առանց թթխմորի եւ աղի: Նախ խմորը երկու գունդի կը բաժնէին, ապա զանոնք բանալով` առաջինին վրայ կը շարէին ընտանիքին հարստութիւնները խորհրդանշող առարկաներ (դրամ, միրգ, պանիր…) ու կը ծածկէին խմորի երկրորդ շերտով եւ թխէին:

Առաւօտեան բաղարջը կը շերտէին ընտանիքի երեխաներու թիւով եւ կը բաժնէին: Իւրաքանչիւր բաժինէն ինչ որ դուրս գար, այդ երեխան կը ժառանգէր համապատասխան հարստութիւն: Այսպէս, միրգին տէրը կը ժառանգէր այգի, պանիրինը` անասուններ, դրամը` հայրական տուն… Եթէ այդ առարկաները աղջիկ զաւակներուն բաժին իյնար, անոնց ամուսինները կը դառնային այգեպան, հովիւ կամ կալուածատէր:

Կար նաեւ ուրիշ սովորութիւն մը, ծոմ պահած երիտասարդները ուրբաթ երեկոյեան աղի կրկնեփ կ՛ուտէին, որպէսզի տեսնեն, թէ երազի մէջ իրենց ո՛վ ջուր պիտի տայ: Շաբաթ առտու աղջիկները կը պատմէին իրենց երազները, թէ ո՛վ իրենց ջուր տուաւ, ինչպիսի՛ գաւաթով, որքա՛ն ջուր կար գաւաթին մէջ եւ այլն… Ոսկեայ գաւաթը հարուստ ամուսին կը նշանակէր, փայտեայ գաւաթը` աղքատ, լեցուն գաւաթը երկար ամուսնական կեանք կը նախագուշակէր, կիսով լեցունը` կարճ ամուսնական կեանք:

Աւանդութեան համաձայն, Ս. Սարգիսի աղի կրկնեփը պէտք էր պատրաստէր հաւաքուած կիներէն ամենաերջանիկը, ան, որ մեծ սէր ապրած եւ երեխաներ ունեցած է: Կրկնեփին պատրաստութիւնը շատ պարզ է` ալիւր, աղ եւ ջուր: Պատրաստելու համար երեք բաղադրիչները խառնել, շաղել, սրտաձեւ կամ կլոր ձեւաւորել եւ նախքան փուռին մէջ եփելը ծակեր բանալ` մէջերէն ժապաւէն անցընելու համար:

Anket Tüm Anketler

Deyişler

Kitap Köşesi

Günün Sözü


Մարդիկ հանգիստ, հաճոյալի կեանք մը ապրելու համար չէ որ աշխարհ եկած են, այլ նկարագիր կերտելու։

+